OPINIE | Peritus Consult
Kan open source innovatie afremmen? Volgens Microsofts corporate vice president Mark Chaban zijn de beste innovaties niet afhankelijk van open source. Die uitspraak, zoals gemeld door DigitalNews op basis van een interview in het Belgische zakenweekblad Trends, verdient een kritische beoordeling. Linux, Kubernetes en andere open-sourceprojecten vormen immers belangrijke onderdelen van de moderne cloudinfrastructuur. Ook Microsoft maakt daar zelf gebruik van.
Als ICT-architect beoordeel ik technologie vanuit haar praktische waarde voor ondernemingen. Welke problemen lost een oplossing op? Wat kost ze over haar volledige levensduur? Welke risico’s brengt ze mee? En hoeveel vrijheid behoudt een bedrijf om later andere keuzes te maken?
Vanuit dat perspectief is het zinvol om de uitspraak van Microsoft naast de technische realiteit te leggen.
Wat maakt open source belangrijk voor innovatie?
Open source is een ontwikkelmodel waarbij software onder bepaalde licentievoorwaarden mag worden gebruikt, bestudeerd, aangepast en verder verspreid. Daardoor kunnen ontwikkelaars en organisaties voortbouwen op bestaande technologie en verbeteringen delen met anderen.
Dat heeft economische gevolgen.
Een onderneming hoeft niet voor iedere toepassing zelf een volledig softwareplatform te ontwikkelen. Ze kan bestaande componenten gebruiken en haar ontwikkeltijd besteden aan de functionaliteit die voor haar klanten of bedrijfsprocessen relevant is.
Innovatie kan daarbij verschillende vormen aannemen. Een ontwikkelaar kan een nieuwe technologie bouwen, een bestaand systeem verbeteren of verschillende componenten combineren tot een oplossing die voordien moeilijk te realiseren was.
Linux, Kubernetes en PostgreSQL illustreren hoe open-sourceprojecten worden gebruikt in uiteenlopende IT-omgevingen. Hun ontwikkeling wordt gedragen door verschillende organisaties en individuele ontwikkelaars. De beschikbare technologie kan daardoor ook waarde opleveren voor bedrijven die zelf niet aan de oorspronkelijke ontwikkeling hebben bijgedragen.
Open source garandeert geen succesvolle innovatie. Het biedt wel een model waarmee kennis, code en verbeteringen tussen organisaties kunnen worden gedeeld.
Microsoft Azure toont de waarde van open source
Wie de uitspraak over innovatie beoordeelt, moet ook kijken naar de technologie waarop moderne cloudplatformen steunen.
Linux vormt een belangrijke basis voor serverinfrastructuur. Containers maken het mogelijk applicaties in afzonderlijke omgevingen uit te voeren. Kubernetes automatiseert onder meer de uitrol, schaalvergroting en het beheer van containerapplicaties.
Deze technologieën spelen een belangrijke rol bij cloud-native toepassingen en infrastructuur voor AI.
Ook Microsoft maakt er gebruik van.
In een artikel van 22 augustus 2025 meldde Microsoft dat 66% van de klantcores in Azure op Linux draaide. Dat cijfer toont hoe belangrijk Linux is geworden binnen de commerciële cloudactiviteiten van het bedrijf.
Bron: Microsoft Azure, Microsoft’s open-source journey.
Dat gegeven verdient aandacht. Microsoft verkoopt commerciële clouddiensten die Linux en andere open-sourcecomponenten ondersteunen. Het bedrijf kan daarmee klanten bedienen die verschillende besturingssystemen, databases en ontwikkelplatformen nodig hebben.
De economische waarde ontstaat door de combinatie van bestaande technologie, gespecialiseerde dienstverlening, beheer en integratie.
Open source en commerciële innovatie kunnen dus prima samengaan. Microsoft is daarvan zelf een concreet voorbeeld.
Ook artificiële intelligentie steunt op open technologie
De discussie over artificiële intelligentie richt zich vaak op modellen, trainingsgegevens en de prestaties van toepassingen. De onderliggende infrastructuur krijgt minder aandacht.
AI-systemen vereisen rekenkracht, opslag, netwerken, monitoring en software om werklasten te verdelen en te beheren. Linux, Kubernetes en andere open-sourcecomponenten kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.
Daarnaast bestaan er open-sourceframeworks en ontwikkeltools waarmee organisaties AI-toepassingen kunnen bouwen, testen en aanpassen.
Daarbij is nuance nodig. Open-sourcecode betekent niet automatisch dat ook de trainingsgegevens, modelgewichten en volledige ontwikkelmethode beschikbaar zijn. Ook verschillen AI-modellen sterk in prestaties, beveiliging en toepassingsmogelijkheden.
Voor een onderneming telt de concrete toepassing. Een open model kan geschikt zijn voor een specifieke interne toepassing, terwijl een commerciële AI-dienst beter past bij een andere behoefte.
De keuze hangt af van onder meer gegevensbescherming, prestaties, infrastructuurkosten, beheer en de vereiste functionaliteit.
Open technologie kan organisaties meer mogelijkheden geven om te experimenteren en verschillende oplossingen te vergelijken. Dat maakt ze relevant voor innovatie, ook wanneer de uiteindelijke toepassing commercieel wordt aangeboden.
Microsoft heeft zijn houding tegenover open source veranderd
De huidige betrokkenheid van Microsoft bij open source verschilt sterk van de weerstand die het bedrijf vroeger tegenover dit ontwikkelmodel toonde.
Microsoft heeft zijn samenwerking met open-sourcegemeenschappen uitgebreid en draagt bij aan projecten rond Linux, cloudinfrastructuur en softwareontwikkeling.
Ook Visual Studio Code en .NET zijn concrete voorbeelden van Microsoft-technologie die onder open-sourcevoorwaarden beschikbaar is. De voorwaarden en licenties kunnen per component verschillen.
In 2018 nam Microsoft GitHub over, een belangrijk platform voor softwareontwikkeling en samenwerking. Die overname illustreert de strategische waarde van ontwikkelaarsgemeenschappen voor het bedrijf.
Bronnen:
Deze ontwikkeling toont hoe een commercieel technologiebedrijf open source kan inzetten binnen zijn eigen producten en diensten.
Dat model is logisch. De beschikbaarheid van broncode sluit inkomsten uit commerciële dienstverlening niet uit. Bedrijven kunnen geld verdienen met hosting, ondersteuning, integratie, beheer en aanvullende functionaliteit.
De vraag is daarom welke bijdrage open source levert aan de ontwikkeling en werking van technologie die ondernemingen gebruiken.
Wat betekent open source voor Belgische kmo’s?
Voor Belgische kmo’s is de discussie vooral relevant wanneer ze beslissingen nemen over infrastructuur, cloud, softwarelicenties en toekomstige IT-kosten.
Een onderneming die een nieuwe applicatie ontwikkelt, kan bijvoorbeeld kiezen voor een commercieel platform, een open-sourceplatform of een combinatie van beide.
De beste keuze hangt af van de bedrijfsvereisten.
Een open-sourceoplossing kan interessant zijn wanneer een onderneming specifieke aanpassingen nodig heeft, haar infrastructuur zelf wil beheren of meerdere leveranciers wil kunnen vergelijken.
Een commerciële dienst kan beter passen wanneer gespecialiseerde ondersteuning, een contractueel vastgelegde dienstverlening of beperkt intern beheer doorslaggevend is.
De totale kostprijs moet daarbij zorgvuldig worden berekend.
Software die zonder licentiekosten beschikbaar is, kan nog altijd uitgaven veroorzaken voor implementatie, onderhoud, beveiliging, opleiding en ondersteuning. Commerciële software kan daarentegen licentie- of gebruikskosten meebrengen die met het aantal gebruikers of de omvang van de infrastructuur stijgen.
Een zinvolle vergelijking houdt daarom rekening met de volledige levenscyclus van de oplossing.
Voor een bedrijfsleider zijn de relevante vragen concreet:
- Welke bedrijfsproblemen lost de oplossing op?
- Wat bedragen de licentie-, implementatie- en beheerkosten?
- Wie is verantwoordelijk voor beveiligingsupdates en herstel bij incidenten?
- Welke mogelijkheden bestaan er om later van leverancier te veranderen?
Die vragen zijn belangrijker voor de uiteindelijke beslissing dan de gebruikte licentievorm alleen.
Digitale autonomie vraagt bewuste architectuurkeuzes
Technologiekeuzes hebben ook gevolgen voor de digitale autonomie van een onderneming.
Wie sterk afhankelijk is van één leverancier, kan geconfronteerd worden met prijswijzigingen, gewijzigde licentievoorwaarden of technische beperkingen bij een overstap.
Open source kan die afhankelijkheid helpen verminderen. De beschikbaarheid van broncode maakt het mogelijk om software zelf te bestuderen, aan te passen of door andere partijen te laten ondersteunen, binnen de voorwaarden van de licentie.
De werkelijke keuzevrijheid hangt echter ook af van de architectuur.
Een applicatie kan bijvoorbeeld open-sourcecomponenten gebruiken en toch sterk afhankelijk blijven van één specifieke cloudprovider. Dat gebeurt wanneer ze uitgebreid steunt op propriëtaire beheerde diensten, specifieke API’s of gegevensformaten die moeilijk naar een andere omgeving te verplaatsen zijn.
Omgekeerd kan een goed ontworpen architectuur met open standaarden en overdraagbare gegevens de overstap naar een andere leverancier vergemakkelijken.
Daarbij hoort degelijk beheer. Organisaties moeten nagaan hoe actief een open-sourceproject wordt onderhouden, hoe beveiligingsproblemen worden behandeld en welke ondersteuning beschikbaar is.
Open source vraagt dus technische kennis en duidelijke verantwoordelijkheden. De voordelen hangen mede af van de manier waarop de technologie wordt gekozen, ingericht en beheerd.
De beste innovatie begint bij een concreet bedrijfsprobleem
Innovatie beoordelen op basis van de gebruikte softwarelicentie geeft een onvolledig beeld.
Stel dat een kmo haar infrastructuur wil vernieuwen. Een propriëtair platform kan de juiste keuze zijn wanneer het aantoonbaar beter aansluit bij de bedrijfsvereisten. Een open-sourceplatform kan geschikter zijn wanneer het meer controle biedt, aanpassingen mogelijk maakt of de afhankelijkheid van een leverancier beperkt.
Ook een combinatie kan de beste oplossing vormen.
De ICT-architect moet daarom kijken naar prestaties, beveiliging, beschikbaarheid, kosten, beheerbaarheid en de verwachte levensduur van de oplossing.
Hetzelfde geldt voor AI. Een onderneming moet beoordelen welke functionaliteit ze nodig heeft, welke gegevens verwerkt worden en welke kosten en risico’s aan de gekozen toepassing verbonden zijn.
Open source is in dat beslissingsproces een volwaardige optie. De waarde ervan moet worden aangetoond aan de hand van concrete vereisten en resultaten.
Dat geldt overigens ook voor commerciële software. Een bekende merknaam of een uitgebreid dienstenaanbod vormt op zichzelf geen bewijs dat een oplossing de beste keuze is.
Mijn standpunt: beoordeel innovatie op haar resultaten
De uitspraak dat de beste innovaties niet op open source steunen, strookt moeilijk met de aantoonbare rol die open technologie speelt in moderne cloudinfrastructuur.
Microsoft meldde zelf dat in augustus 2025 66% van de klantcores in Azure op Linux draaide. Het bedrijf ontwikkelt bovendien eigen open-sourceprojecten en draagt bij aan bestaande technologieën.
Dat bewijst niet dat alle innovatie uit open source voortkomt. Commerciële en propriëtaire technologie blijven relevant en kunnen voor bepaalde toepassingen de meest geschikte keuze zijn.
Het toont wel aan dat open source een belangrijke basis vormt voor commerciële technologie en innovatie.
Voor Belgische kmo’s is de les eenvoudig: beoordeel infrastructuur en software op hun bijdrage aan de bedrijfsdoelstellingen. Onderzoek de kosten, de technische mogelijkheden, de beveiligingsrisico’s en de vrijheid om toekomstige keuzes te maken.
Open source verdient daarbij een volwaardige plaats in de strategische besluitvorming. Het biedt toegang tot bestaande technologie, maakt samenwerking mogelijk en kan alternatieven creëren voor oplossingen die anders volledig door één leverancier worden bepaald.
Innovatie wordt zichtbaar in de kwaliteit van een oplossing en de bedrijfswaarde die ze oplevert. Open source is een bewezen ontwikkelmodel dat daar een belangrijke bijdrage aan kan leveren.
Peritus Consult helpt Belgische kmo’s om infrastructuurkeuzes te beoordelen vanuit hun bedrijfsdoelstellingen, technische vereisten en risico’s. Een goede technologiekeuze begint bij een helder inzicht in wat de onderneming nodig heeft.
Daniël Van Dromme
Ik ben een Systems Integrator en Infrastructure Architect met meer dan 28 jaar professionele ervaring. Mijn mening is mijn eigen mening en de visie van Peritus Consult.